ปัจจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology:ICT) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิต และก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับสังคมมนุษย์อย่างมากมาย ทั้งในการดำเนินชีวิตประจำวัน การพัฒนาสังคม อีกทั้งเทคโนโลยีสารสนเทศยังได้มีบทบาทในการขยายโอกาสทางการศึกษา รูปแบบการศึกษา การให้บริการสาธารณสุข และการสื่อสารระหว่างรัฐ กับประชาชน โดยเทคโนโลยีดังกล่าวได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงาน การผลิต และการให้บริการต่อผู้บริโภค นอกจากนี้ยังเป็นพลังขับเคลื่อนที่สำคัญ ในการนำพาประเทศเข้าสู่สังคมแห่งภูมิปัญญาและการเรียนรู้

“อินเทอร์เน็ต” เป็นเครือข่ายคอมพิวเตอร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และประสิทธิภาพการใช้งานสูง กิจกรรมการให้บริการทางอินเทอร์เน็ตนั้นมีหลายรูปแบบ อาทิ การรับส่งจดหมาย การโอนย้ายข้อมูล การแลกเปลี่ยนข่าวสาร การส่งผ่านข้อมูลเครือข่ายใยแมงมุม และการเข้าใช้เครือข่ายระยะไกล รวมถึงการสนทนาผ่านเครือข่าย ทั้งนี้กิจกรรมเหล่านี้ยังได้รับความสนใจ และความนิยมสูงในหมู่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ต เนื่องจากโปรแกรมเหล่านี้สามารถใช้ได้สะดวก รวดเร็วและง่ายต่อการเรียนรู้ อย่างที่รู้จักกันแพร่หลายและเป็นที่นิยมอย่างสูงในหมู่วัยรุ่นวันเรียน ได้แก่ เอ็มเอสเอ็ม (MSN) ไฮไฟว์(Hi5) เว็บบอร์ด (Web Board) บล็อก (Blog) เป็นต้น

นางทรงพร โกมลสุรเดช ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ รักษาการผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมและพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กล่าวว่า ในประเทศไทยจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แม้ว่าผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยส่วนใหญ่ จะมีอายุประมาณ 20-30 ปี แต่กลุ่มเด็กอายุต่ำกว่า 20 เป็นกลุ่มที่เพิ่มขึ้นรวดเร็วที่สุด โดยกิจกรรมเยาวชนไทยเก่งไอซีที มีคุณธรรม จริยธรรม ครั้งนี้จัดขึ้นเป็นครั้งแรก

ผอ.สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ รักษาการผอ.สำนักส่งเสริมและพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กล่าวต่อว่า กระทรวงไอซีที ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของกำลังชาติในอนาคตและได้เห็นความสำคัญต่อการแก้ไขปัญหาที่จะเกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชนที่ใช้งานไอซีที ที่ไม่เหมาะสมแล้ว จึงได้ดำเนินกิจกรรมเยาวชนไทยเก่งไอซีที มีคุณธรรม จริยธรรม ขึ้น ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ

1.เพื่อศึกษาหลักคุณธรรม จริยะรรมการใช้ไอซีที โดยเฉพาะการใช้อินเทอร์เน็ต สำหรับเด็กและเยาวชน ทำให้มีความรู้ความเข้าใจ และระมัดระวังตัวจากการใช้งานไอซีทีได้ 2.เพื่อศึกษารูปแบบและวิธีการในการเผยแพร่หลักคุณธรรมจริยธรรมการใช้ไอซีที ให้ไปสู่เด็กเยาวชนและประชาชนในวงกว้าง และ 3. เพื่อกระตุ้นให้เด็กและเยาวชน มีจิตสำนึกที่ดีในการใช้งานไอซีทีอย่างมีคุณธรรม จริยธรรม และเอื้ออาทรต่อกัน โดยได้จัดกิจกรรมการแข่งขันเกม ”รู้แล้วบอกต่อ” เป็นเกมที่ส่งเสริมหลักคุณธรรมจริยธรรมการใช้ไอที ได้จัดกิจกรรม ที่โรงเรียนสตรีวิทยา 2 และโรงเรียนสารวิทยา

“กิจกรรมฯ นี้ สนับสนุนให้เด็กและเยาวชนได้ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ต ไปในเชิงสร้างสรรค์ให้เกิดประโยชน์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อการเรียนรู้ ศึกษา ค้นคว้าข้อมูล ข่าวสาร และการสื่อสารออนไลน์ที่ก่อประโยชน์ รวมถึงให้เด็กและเยาวชนได้ตระหนักถึงภัยคุกคามบนโลกอินเทอร์เน็ต สามารที่จะรู้ถึงภัยเบื้องต้น ตลอดจนหลีกเลี่ยงภัยที่เกิดจากการใช้ไอซีที ได้อย่างถูกต้อง โดยปฏิบัติควบคู่ไปกับการมีคุณธรรม จริยธรรมในการใช้ อีกทั้งยังรับรู้สิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติ อันได้แก่ การเข้าถึงเว็บไซต์ลามกอนาจาร การเผยแพร่ภาพลามก การเจาะเข้าระบบเพื่อล้วงข้อมูล การส่งข้อความที่ไม่เป็นความจริงและการตัดต่อภาพเปลือยอนาจารที่ทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหาย” นางทรงพร กล่าว

ผอ.สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ รักษาการผอ.สำนักส่งเสริมและพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กล่าวอีกว่า กระทรวงไอซีที ได้ทำการวิจัยพฤติกรรมการใช้ไอทีของเด็กและเยาวชน โดยได้มอบให้คณะเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ทำการศึกษาข้อมูลและวิเคราะห์พฤติกรรมของเด็กและเยาวชน อายุระหว่าง 6-18 ปี ในการใช้อินเทอร์เน็ต เพื่อนำมาสังเคราะห์และพิจารณากำหนดหลักคุณธรรม จริยธรรมการใช้ไอที จนเกิดบัญญัติ 10 ข้อ เพื่อให้เด็กและเยาวชนจำได้ง่าย ดังนี้ 1.รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 2.ซื่อสัตย์และสร้างสรรค์ 3.ขยันหาความรู้และเชื่อครูอาจารย์ 4.ไม่ก่อความรำคาญให้ผู้อื่น 5.หยิบยื่นไมตรีจิต เป็นมิตรและแบ่งปัน 6.รู้จักความพอดี ด้วยวิถีแห่งความพอเพียง 7.หลีกเลี่ยงสื่อลามก 8.งดเว้นการพนัน 9.ร่วมกันทำความดี และ10.เป็นเด็กดีของพ่อแม่

ด้าน นายวิชัย พยัคฆโส คณบดีคณะเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี กล่าวถึงเยาวชนไทยว่า ควรตระหนักถึงสิ่งที่เกิดขึ้น จากพฤติกรรมที่เกิดสื่อต่างๆ ว่าเป็นการคิดขึ้นมาเพื่อนำเยาวชนของชาติไปสู่เป้าหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะธุรกิจของตนเอง เพราะฉะนั้นเยาวชนจึงต้องพิจารณาว่า สิ่งที่อยากรู้อยากเห็น รู้ได้เห็นได้ แต่ต้องยับยั้งชั่งใจว่า สิ่งที่ผู้อื่นนำมาเสนอ เป็นสิ่งที่ดีหรือไม่ โดยการยึดหลักคุณธรรม 10 ข้อ เรียนรู้และไม่ปฏิบัติในสิ่งที่ไม่ดี ตลอดจนเชื่อมั่นว่า เยาวชนไทยจะมีภูมิคุ้มกันตระหนักคิดถึงสื่อที่ดี และไม่ดีเพื่อการตัดสินใจนำไปสู่การเป็นเยาวชนที่ดีได้ สำหรับครั้งที่ 2 กระทรวงไอซีที จะดำเนินการหลังเดือนต.ค.2551 โดยขยายทำเป็นสื่อที่มีเนื้อหามากขึ้น ขณะเดียวกัน ก็จะจัดกิจกรรมเพิ่มเติมให้โรงเรียนตามแผนการที่วางไว้

ส่วน เด็กหญิงพิลาลักษณ์ แก้วประสิทธิ์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสารวิทยา ในฐานะตัวแทนผู้ชนะเลิศกิจกรรมการแข่งขันเกม รู้แล้วบอกต่อ เล่าให้ฟังว่า สิ่งแรกที่ได้รับ คือ คุณธรรม และหลักการใช้ไอซีที่ที่ถูกต้อง ที่ตามมา คือ การฝึกทำงาน ฝึกคิด และรู้จักแก้ไขปัญหาเป็นทีม รวมถึงความสามัคคี โดยการแข่งขันเกมดังกล่าว จะแบ่งเป็น 3 เกม จากนักเรียนทั้งหมด 150 คน แบ่งออกเป็น 10 ทีม ทีมละ 15 คน เริ่มต้นจากดูสื่อทางโทรทัศน์ แล้วเล่นเกมที่จัดเตรียมตามลำดับ ส่วนตัวจะเล่นเกมประมาณ 2-3 ชั่วโมงในเวลาว่าง

“ความรู้สึกก่อนหลังที่จะเข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้แตกต่างกัน ก่อนร่วมกิจกรรมมองว่าอินเทอร์เน็ตให้ทั้งความรู้และสิ่งเลวร้ายควบคู่กัน โดยไม่คิดว่าจำเป็นต้องมีคุณธรรม และไม่ต้องเรียนรู้ แต่หลังจากเข้าร่วมกิจกรรมแล้ว จำเป็นต้องรู้คุณธรรมทั้ง 10 ประการ เพื่อเป็นคุณธรรมประจำใจ โดยส่วนตัวชอบคุณธรรมข้อ1.รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เพราะเป็นสิ่งที่อยู่ใต้จิตสำนึกของทุกคน และคิดว่า คุณธรรมข้อ 7.หลีกเลี่ยงสื่อลามก เป็นข้อที่เด็กโลกไซเบอร์กำลังมีปัญหามากที่สุด เพราะปัจจุบันเด็กดูสื่อลามกทางอินเทอร์เน็ตบ่อย โดยไม่รู้จักการแยกแยะ นำมาปะปน แล้วลองทำตามกัน จึงเกิดเป็นปัญหาขึ้นมา” ตัวแทนน.ร.ร.ร.สารวิทยา กล่าว

เด็กหญิงพิลาลักษณ์ เล่าต่อว่า การเล่นเกมเป็นเรื่องปกติ แต่ควรเล่นอย่างมีสติ อีกทั้งควรยั้งคิดว่า เล่นในระดับพอดีเพราะสติเป็นบ่อเกิดแห่งปัญญา ขณะเดียวกัน ก็ควรใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ แบ่งเวลาเล่นเกม และหาเวลาว่างอ่านหนังสือ รวมถึงทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนด้วย

เด็กชายสหรัฐ สุวรรณนิกขกุล นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนสตรีวิทยา 2 กล่าวว่า ส่วนตัวใช้เวลาอยู่กับการท่องอินเทอร์เน็ตเพื่อหาความรู้และเล่นเกม ประมาณ1-2 ชั่วโมงต่อวัน ทั้งนี้การเข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าวทำให้รู้สึกภูมิใจ นอกจากนี้ กิจกรรมครั้งนี้ ปลูกฝังจริยธรรมในการใช้อินเทอร์เน็ต สอดแทรกความรู้ เน้นการทำงานเป็นทีม ขณะที่ชอบคุณธรรมข้อ1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เพราะทุกคนต้องมีอยู่แล้ว อีกทั้งเป็นสถาบันที่ยิ่งใหญ่ เพราะถ้าเริ่มต้นเคารพสถาบันแห่งนี้ ก็จะเคารพสถาบันอื่นตามมา

ตัวแทน นร.ร.ร.สตรีวิทยา 2 กล่าวต่อว่า ขณะนี้ เด็กช่วงอายุ 6-18 ปี มีความเสี่ยงต่อการเล่นเกมมาก เนื่องจากพ่อแม่ไม่ค่อยมีเวลาอยู่กับลูก และใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทำงาน โดยปล่อยให้ลูกอยู่บ้านคนเดียว ทำให้เด็กอยากมีเพื่อน และโลกที่กว้างขึ้นกว่าเดิม ส่งผลให้อินเทอร์เน็ตเข้ามามีบทบาทสนองเด็กท่องโลกได้ตามความต้องการมากขึ้น นอกจากนี้ ยังคิดว่าความเสี่ยงของโลกอินเทอร์เน็ตมีมากจากสื่อต่างๆ ที่มีอยู่รอบตัว ขณะเดียวกัน ความคิดของครีเอทีฟผู้ผลิตทั้งหลาย ยังเป็นตัวกระตุ้นให้เด็กเกิดการอยากรู้ อยากเห็น อยากลอง จนนำไปสู่การติดเกมตามมา ถ้าหากต้องการสร้างเกม อยากให้สร้างสรรค์สิ่งที่มีประโยชน์มากกว่านี้ นำพาไปในทางที่ดี อย่ายึดผลประโยชน์ของตนเป็นหลัก รวมถึงอยากให้เพื่อนๆ เคารพ เชื่อฟังพ่อแม่เป็นหลัก

แม้ว่าเทคโนโลยีจะก้าวล้ำนำหน้าไปมากขนาดไหน ก็ไม่ได้หมายความว่า เด็กและเยาวชนจะไร้ซึ่งคุณธรรม จริยธรรม เสียทั้งหมด ในทางกลับกันหากแต่ผู้ใหญ่จะหันมาใส่ใจกับอนาคตของชาติให้มากขึ้น โดยร่วมมือกัน อย่างเช่น กิจกรรมเยาวชนไทยเก่งไอซีที มีคุณธรรม จริยธรรม ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนาการใช้ไอซีที ในวันนี้แล้วนั้น เชื่อมั่นว่าจะได้มาซึ่งหลักคุณธรรม จริยธรรมการใช้ไอซีที โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ต เพราะเด็กและเยาวชนเหล่านี้เตรียมอ้าแขนรับไว้แล้ว

กนกรัตน์ โกวิชัย
Itdigest@thairath.co.th